lingua galega – Editorial Hugin e Munin

Listado de la etiqueta: lingua galega

Usos do artigo en exónimos de países e rexións

24 Maio, 2026/en Blog

Non existe unha norma que estableza que exónimos se anteceden de artigo e cales non, polo que son os usos os que orientan os falantes. Así a todo, cómpre atender ás fontes de autoridade, precisadas mediante as definicións e os exemplos dos artigos lexicográficos da edición dixital do Dicionario da Real Academia Galega (DRAG).

Debe terse en conta que os exónimos reciben o mesmo tratamento ca os topónimos estandarizados galegos (A Coruña, A Mariña Lucense, O Courel…), de tal maneira que o artigo se integra neles e, en consecuencia, deben grafarse en maiúscula («O lago Ontario está situado entre O Canadá e Os Estados Unidos de América») e contraerse coas preposicións que o antecederen («Fixo moito cadal na Arxentina»).

* * *

EXÓNIMO ESTANDARIZADO CO ARTIGO CORRESPONDENTE		REFERENCIA DO DRAG
Os Abruzos	Rexión italiana.	acepción 1 de «abrucés, abrucesa»
O Alentexo	Rexión portuguesa.	acepción 1 de «alentexano, alentexana»
O Algarve	Rexión portuguesa.	acepción 1 de «algarvío, algarvía»
O Alto Volta	País da África occidental; hoxe Burkina Faso.	acepción 1 de «altovoltense»
As Antillas	Arquipélago de América central.	acepción 1 de «antillano, antillana»
A Arxentina	País de América do Sur.	acepción 1 de «arxentino, arxentina»
Os Azores	Arquipélago atlántico e rexión portuguesa.	acepción 1 de «azoriano, azoriana»
As Bahamas	País insular do océano Atlántico.	acepción 1 de «bahamés»
A Beira	Rexión histórica portuguesa.	acepción 1 de «beirón, beiroa»
O Bierzo	Comarca de Castela e León.	acepción 1 de «berciano, berciana»
A Bética	Provincia romana.	acepción 1 de «bético, bética»
O Brasil	País de América do Sur.	acepción 1 de «brasileiro, brasileira»
A Bretaña	Rexión de Francia.	acepción 1 de «bretón, bretoa»
A Cabilia	Rexión de Alxeria.	acepción 2 de «cabilo, cabila»
A Cafrería	Territorio de África do Sur; hoxe Cabo Oriental.	acepción 1 de «cafre»
O Camerún	País de África central.	acepción 1 de «camerunés, camerunesa»
O Canadá	País de América do Norte.	acepción 1 de «canadense»
As Canarias	Arquipélago atlántico e comunidade autónoma.	acepción 1 de «canario, canaria»
O Cantón dos Grisóns	Cantón de Suíza.	acepción 1 de «grisón, grisoa»
O Caribe	Rexión do continente americano.	acepción 1 de «caribeño, caribeña»
O Cáucaso	Rexión de Europa oriental e de Asia occidental.	acepción 1 de «caucásico, caucásica»
O Chadⁱ	País de África central.	acepción 1 de «chadiano, chadiana»
A China	País do Extremo Oriente.	acepción 1 de «chinés, chinesa»
A Cidade do Vaticanoⁱⁱ	Estado soberano; enclave de Roma.	acepción 1 de «vaticano, vaticana»
O Congo	Rexión de África central.	acepción 1 de «congolés, congolesa»
A Dacia	Rexión ao norte dos Balcáns.	acepción 1 de «dacio, dacia»
O Empordán	Comarca histórica do nordés de Cataluña.	acepción 1 de «empordanés, empordanesa»
A Eólida	Antiga rexión de Asia Menor.	acepción 1 de «eolio, eolia»
Os Estados Unidos de América	País de América do Norte.	acepción 1 de «estadounidense»
A Etolia	Antiga rexión grega.	acepción 1 de «etolio, etolia»
A Etruria	Antiga rexión itálica.	acepción 1 de «etrusco, etrusca»
A Francofonia	Antiga rexión de Alemaña.	acepción 1 de «francón, francoa»
A Frisia	Provincia do Reino dos Países Baixos.	acepción 1 de «frisón, frisoa»
A Galia	Antiga provincia romana.	acepción 1 de «gálico, gálica»
A Güiana Francesa	Rexión ultramarina de Francia.	acepción 1 de «güianés, güianesa»
A Güiana Holandesa	Colonia dos Países Baixos; hoxe Suriname.	acepción 2 de «güianés, güianesa»
O Iemenⁱⁱⁱ	País de Oriente Medio.	acepción 1 de «iemení»
A India	País de Asia meridional.	acepción 1 de «hindú»
O Kurdistán	Rexión de Oriente Medio.	acepción 1 de «kurdo, kurda»
O Languedoc	Rexión de Francia.	acepción 1 de «languedociano, languedociana»
O Líbano	País de Asia occidental.	acepción 1 de «libanés, libanesa»
A Liguria	Rexión de Italia.	acepción 2 de «lígur»
A Lombardía	Rexión de Italia.	acepción 1 de «lombardo, lombarda»
A Lorena	Rexión de Francia.	acepción 1 de «lorenés, lorenesa»
O Magreb	Rexión do norte de África.	acepción 1 de «magrebí»
A Mancha	Rexión de España.	acepción 1 de «manchego, manchega»
A Maragatería	Rexión de España.	acepción 1 de «maragato, maragata»
O Nepal	País do sur de Asia.	acepción 1 de «nepalés, nepalesa»
O País de Gales	Nación do Reino Unido.	acepción 1 de «galés, galesa»
O País Vasco	Comunidade autónoma.	acepción 1 de «vasco, vasca»
Os Países Baixos	Territorio do Reino dos Países Baixos.	acepción 1 de «neerlandés, neerlandesa»
A Patagonia	Rexión austral de América do Sur.	acepción 1 de «patagón, patagoa»
O Peloponeso	Illa e rexión do sur de Grecia.	acepción 1 de «peloponeso, peloponesa»
O Perú	País de América do Sur.	acepción 1 de «peruano, peruana»
O Piemonte	Rexión de Italia.	acepción 1 de «piemontés, piemontesa»
A Provenza	Antiga provincia do sueste de Francia.	acepción 1 de «provenzal»
O Quebec	Provincia do Canadá.	acepción 1 de «quebequés, quebequesa»
O Reino Unido	País insular ao noroeste de Europa.	acepción 4 de «inglés, inglesa»
A Renania	Rexión de Alemaña.	acepción 1 de «renano, renana»
O Río de Xaneiro	Unidade federativa do Brasil.	acepción 1 de «fluminense»
A Rioxa	Comunidade autónoma.	acepción 1 de «rioxano, rioxana»
O Roselló	Rexión francesa.	acepción 1 de «rosellonés, rosellonesa»
O Salvador	País de América central.	acepción 1 de «salvadoreño, salvadoreña»
O Senegalⁱ	País de África occidental.	acepción 1 de «senegalés, senegalesa»
O Tíbet	Rexión de Asia, ao norte do Himalaia.	acepción 1 de «tibetano, tibetana»
O Tirol	Rexión histórica de Europa central.	acepción 1 de «tirolés, tirolesa»
O Turán	Antiga rexión de Asia.	acepción 1 de «turánico, turánica»
A Umbría	Rexión de Italia central.	acepción 1 de «umbro, umbra»
O Uruguai	País de América do Sur.	acepción 1 de «uruguaio, uruguaia»
O Val de Aosta	Rexión de Italia.	acepción 1 de «valdostano, valdostana»
O Xapón	País do Extremo Oriente.	acepción 1 de «xaponés, xaponesa»

i Non obstante, na acepción 1 de «franco», nin O Chad nin O Senegal figuran con artigo.

ii Non obstante, gráfase «o Vaticano», co artigo en minúscula, nas entradas «lira» e «secretario, secretaria».

iii Non obstante, na acepción 1 de «suriemení», Iemen do Sur non se antecede de artigo.

* * *

Dígase que non levan artigo, entre outros territorios, Alemaña, Arabia Saudita, Cabo Verde, Cataluña, Corea, Costa do Marfil, Costa Rica, Ecuador, Filipinas, Francia, Gascuña, Gran Bretaña, Grecia, Groenlandia, Guinea Ecuatorial, Hindustán, Indochina, Irán, Iraq, Kirguizistán, Marrocos, Normandía, Nova Caledonia, Nova Zelandia, Panamá, Paquistán, Paraguai, Prusia, Ribatexo, Romanía, Suíza, Terra de Fogo, Terra Nova, Timor, Toscana, Turkmenistán, Ucraína, Uzbekistán, Véneto, Vietnam ou Zelandia.

* * *

A presente listaxe foi elaborada polo Departamento de Galego da Escola Oficial de Idiomas da Coruña.

Bases da V edición do Premio Realia

13 Marzo, 2025/en Blog

A Editorial Hugin e Munin, en colaboración co Concello de Santiago de Compostela, convoca a quinta edición do Premio Realia de Tradución Literaria, un certame de periodicidade bienal co que recoñecer traducións inéditas á lingua galega de obras narrativas, circunscritas ao xénero da novela e da novela curta. O obxectivo é outorgarlle visibilidade ao traballo dos profesionais da tradución e recoñecelo coa publicación da obra nalgunha das coleccións da editorial.

O premio rexerase polas seguintes bases:

1.ª Poderán concorrer ao premio traducións directas ao galego, consonte a normativa vixente, de obras narrativas escritas orixinalmente noutra lingua (agás castelán e portugués), sempre que estean libres de dereitos de autoría. Polo tanto, salvo excepcións, deberán ser obras de autoras e autores falecidos antes do 1 de xaneiro de 1945.

2.ª Outorgarase un único premio dotado con 2.000 €, importe ao que se lle practicará a retención pertinente. Para tal efecto, o gañador ou gañadora deberá emitir a factura correspondente.

3.ª Os traballos deberán ser inéditos e non contaren con ningunha distinción previa. Non se admitirán obras de autores e autoras xa traducidos ao galego. Enténdese por édito aquel autor ou autora con obra traducida e publicada en papel, referendada por un número de depósito legal.

4.ª A extensión mínima requirida é de 120.000 caracteres (con espazos).

5.ª As traducións, ademais de nun ficheiro PDF (contido nunha memoria USB ou en calquera outro soporte informático válido), deberán presentarse en papel, nunha única copia, coas seguintes características: tamaño DIN A4 (marxes superior e inferior: 3 cm; marxes esquerda e dereita: 2,5 cm), fonte Calibri a tamaño 14 e espazo interlinear de 1,5.

Facilitarase ademais unha copia dixital ou en papel do texto orixinal de referencia para a tradución, ou no seu defecto a ligazón á fonte utilizada, que deberá ser accesible para o xurado.

6.ª Acompañarase unha plica na que se fará constar o nome, apelidos, nacionalidade, enderezo, teléfono e correo electrónico do tradutor/a (ou tradutores, no caso de haber varios), ademais de incluír un breve currículo no que se indique a formación tanto na lingua de partida coma na lingua meta. No exterior da plica unicamente deben figurar o pseudónimo e o título da obra.

7.ª As traducións deberán remitirse á Rúa do Castro, 9, 3.º, 15704 Santiago de Compostela (teléfono de contacto para o transportista: 676010030), indicando no sobre: Premio Realia de Tradución Literaria. As obras participantes deberán ser enviadas por servizo de mensaxaría ou correo postal. A fin de preservar o anonimato, non poderán entregarse persoalmente nin polo tradutor nin por persoa interposta.

8.ª O prazo de recepción rematará ás 14:00 horas do día 1 de xullo de 2025. As obras que cheguen con posterioridade deberán acreditar que en orixe foron enviadas dentro do prazo.

9.ª O xurado estará formado por, cando menos, un representante da editorial Hugin e Munin, un profesional vinculado ao mundo do libro e un lector independente. Valorarase a transcendencia e a calidade da obra e do autor traducidos, así como o feito de cubrir un oco relevante no sistema literario galego, ademais de aspectos como a fidelidade ao texto orixinal, a corrección ortotipográfica e gramatical na lingua meta, a fluidez do texto, a riqueza expresiva e a creatividade das solucións, sempre tendo como referencia as fontes académicas.

10.ª O traballo premiado será publicado pola Editorial Hugin e Munin nalgunha das súas coleccións, tras ser adaptado aos seus criterios editoriais e ser sometido a unha corrección profesional. A versión galega da obra terá unha licenza Creative Commons de Recoñecemento-Non-Comercial-Obras-Non-Derivadas 3.0 ou superior.

11.ª O xurado poderá declarar deserto o premio.

12.ª O ditame do xurado será inapelable.

13.ª A non ser que o volume de obras recibidas obrigue a adiar a data, o ditame anunciarase antes do 15 de agosto de 2025.

14.ª Os traballos que non se premien non serán devoltos e serán destruídos.

15.ª O feito de participar neste certame implica a total aceptación e conformidade con estas bases.

13 de marzo de 2025
Santiago de Compostela

Recordatorio da convocatoria en curso do Realia

15 Xuño, 2023/en Noticias

Resta unicamente un mes de prazo para entregar as traducións ao IV Premio Realia de Tradución Literaria. As bases completas atópanse en:

IV edición do Premio Realia de Tradución

Lembrade que só se admiten novelas e novelas curtas (a extensión mínima é de 100.000 caracteres con espazos). Non procede polo tanto enviar ensaios, nin obras de pedagoxía, nin poemarios, nin compilacións de contos nin pezas de dramaturxia. Lembrade tamén que deben ser obras dun autor ou autora inéditos en lingua galega (en formato papel). Non servirían, xa que logo, propostas de obras de Mark Twain, Jane Austen, Mary Shelley ou Robert Louis Stevenson, por citar só algúns anglófonos. Cómpre ter presente que o texto orixinal deberá pertencer ao dominio público; por norma xeral, no Estado español isto queda restrinxido ás obras de autores falecidos antes do 1 de xaneiro de 1943. Cabe así mesmo recordar que é un requisito achegar, xunto coa tradución, unha copia en dixital ou en papel do texto de referencia na lingua orixinal, ou no seu defecto a ligazón á fonte utilizada, que deberá ser accesible para o xurado.

O prazo de recepción rematará ás 14:00 horas do día 15 de xullo de 2023, de modo que as obras que cheguen con posterioridade deberán acreditar que en orixe foron enviadas dentro do prazo.

Outorgarase un único premio dotado con 1.500 €.

* * *

O Premio Realia de Tradución Literaria é un galardón de periodicidade bianual, que en anteriores edicións distinguiu as seguintes obras e profesionais da tradución:

1.ª edición (2017): Antía Veres Xesto, por Detrás da máscara, unha novela de Louisa May Alcott.
2.ª edición (2019): declarado deserto.
3.ª edición (2021): Alfonso Blanco Quintela, por As consecuencias da vella historia, unha novela de Georgios Viziinos.

Moitas grazas a todos os que amablemente nos confiades os vosos traballos, que sempre analizamos con rigor.

Sorte.